نظریه شش درجه جدایی

 

در این کره خاکی، هر فرد انسانی با تعداد ديگري از انسان‌ها دارای تراكنش اجتماعي است. اما جهت ارتباط مابین دو انسان، به طور متوسط چند انسان دیگر واسطه می گردند؟
طبق نظریه شش درجه جدایی (Six Degrees of Separation)، برای هر دو انسان ساکن بر روی کره زمین، حداکثر یک رابطه درجه شش وجود دارد! یعنی حداکثر توسط پنج واسطه به یکدیگر متصل می گردند.
در سال 1929 یک نويسنده مجارستاني به نام Frigyes Karinthy در يكي از داستان‌هاي كوتاه خود به نام زنجير (Chain)  ، به بررسي پديده افزايش ارتباط ميان انسان‌ها با افزايش فناوري و پيشرفت بشر ‌پرداخت.
«درست است که ما آدم ها از نظر فیزیکی با هم فاصله زیادی داریم، اما شبکه های انسانی این فاصله ها را از میان برخواهد داشت. دو نفر در دو گوشه متفاوت از جهان حداکثر از طریق 6 نفر به هم مرتبطند.»
ایده Karinthy  براساس نظریه گراف بود. بدین صورت که اگر افراد و ارتباط‌ها را مانند يك گراف فرض كنيم با پيشرفت فناوري به چگالي اين گراف افزوده مي‌شود. اين تئوري را (بعدها) «شش درجه جدايي» (Six Degrees of Separation) ناميدند.
استنلي ميلگرام در دهه 70 میلادی، سوالی را مطرح نمود که به «سوال دنیای کوچک» معروف شد: « متوسط تعداد افراد در رابطه ميان دو نفر در جامعه چند نفر است؟»
دكتر ميلگرام، براي به دست آوردن جواب آزمايشي را ترتيب داد که به آزمايش «دنياي كوچك» معروف گشت. خلاصه سناریو این آزمایش بدین شکل بود: «توزیع تصادفی نامه به افراد در یک شهر و درخواست ارسال آن نامه ها به یک فرد مشخص در یک شهر دیگر.»
در تئوری «دنیای کوچک» دکتر میلگرام، مسيري كه هر نامه طي كرده بود به طور متوسط داراي طول 5/5 بود يا به بيان ديگر فقط پنج نفر بين هر دو نفر قرار داشتند.

Six Degrees نام یک برنامه در فیس‌بوک است که توسط «کارل بونیان» تهیه گردیده که تا به حال بیش از ۱۱ میلیون کاربر آن را نصب کرده‌اند. به وسیله این نرم افزار، هر کاربر می‌تواند فاصله خود را از هر کاربر دلخواه دیگر پیدا کند. تا به امروز محاسبات این برنامه برای متوسط درجه جدایی، 6.38 و حداکثر درجه جدایی ۱۴ بوده است.
Six Degrees of Separation همچنین نام نمایشنامه ای است نوشته John Guare ، که در سال 1990 به اجرا در آمد و در سال 1993 از روی همین نمایشنامه  فیلمی نیز تهیه شد